Loạt bài Trịnh Vĩnh Bình

Khánh An (VOA), trọn 5 kỳ. 

Kỳ 1: Đi theo tiếng gọi ‘Về nước đầu tư’ 

Trước năm 1975, gia đình ông Trịnh Vĩnh Bình có một cửa hàng bán sỉ vải ở Thương xá Châu Hải Thành, quận 6, Sài Gòn. Gia đình ông còn làm thêm nghề nuôi tằm, dệt vải.

Năm 1976, ông cùng vợ, 3 con và vài anh em vượt biên ra nước ngoài. Sống tại trại tạm cư Songkhla, Thái Lan, hơn 4 tháng thì gia đình được sắp xếp đi định cư theo diện tị nạn tại Hà Lan.

Năm ấy, ông Bình 29 tuổi.

“Vua Chả Giò”

Những năm đầu chân ướt chân ráo đến quốc gia Âu châu xa lạ, ông Bình kiếm sống bằng cách đi “làm hãng” và làm nghề thông dịch viên, mặc dù “vốn tiếng Hà Lan còn rất yếu.”

Nung nấu ý định tiếp tục kinh doanh, ngoài giờ làm, ông tranh thủ đăng ký học khóa vải sợi thời trang tại Đại học Mở Detex Amsterdam, với ý định sẽ làm giàu với nghề “gấm hoa” đã từng có nhiều kinh nghiệm từ Việt Nam.

Công cuộc cải tổ của Trung Quốc

Keyu Jin, “Overhauling China”, Project-Syndicate, 11.2.2016.

Công cuộc cải tổ của Trung Quốc

Gia Hoa dịch.

=======================

Bi quan về nền kinh tế Trung Quốc (TQ) đã lan rộng trong những tháng gần đây cùng với nỗi lo sợ về sự sụp đổ của TQ đã truyền đi những cơn sốc tới thị trường chứng khoán trên toàn thế giới từ đầu năm nay. Và dường như tất cả mọi người đều tin rằng nền kinh tế TQ sẽ đi xuống.

Đương nhiên là có rất nhiều lý do để lo ngại. Tăng trưởng GDP đã giảm đáng kể, tỷ lệ nợ của doanh nghiệp cao nhất từ trước tới nay; giá trị của đồng Nhân dân tệ (NDT) trượt dốc, thị trường chứng khoán biến động bất thường và nguồn vốn đang chảy ra khỏi TQ với tốc độ báo động. Câu hỏi đặt ra là tại sao điều nay lại đang xảy ra và liệu chính quyền TQ có thể giải quyết vấn đề trước khi quá muộn không.

Vạn lý Trường thành của nền kinh tế Trung Quốc

Việc đồng Nhân dân tệ mất giá gần đây, vốn đã gây ra sự rối loạn thị trường chứng khoán Trung Quốc khiến chính phủ phải cho ngưng giao dịch hai lần tuần trước, làm nổi bật lên một thách thức chủ đạo đối với nước này là làm sao để cân bằng nghĩa vụ tài chính trong nước và quốc tế. Cách thức mà giới lãnh đạo Trung Quốc tiếp cận vấn đề này sẽ có ảnh hưởng lớn đối với sức khỏe của nền kinh tế toàn cầu.

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, đi đôi với sự phục hồi kinh tế đáng thất vọng của các nền kinh tế phát triển sau đó, đã làm dấy lên tính khẩn cấp đối với các nỗ lực của Trung Quốc trong việc cần phải chuyển đổi mô hình phát triển kinh tế của mình từ một nền kinh tế dựa trên đầu tư và nhu cầu từ bên ngoài sang một nền kinh tế dẫn dắt bởi nhu cầu trong nước. Để điều chỉnh một sự chuyển dịch cấu trúc nền kinh tế như vậy mà không làm giảm đáng kể sự phát triển kinh tế là điều rất khó khăn đối với bất cứ nước nào.Thách thức còn lớn hơn đối với một nền kinh tế rộng lớn và phức tạp như Trung Quốc, đặc biệt là trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu phát triển chậm chạp như hiện nay.

Cảnh báo sai về tình hình Trung Quốc

Viễn cảnh về một cuộc suy sụp kinh tế ở Trung Quốc đã làm chấn động thị trường tài chính toàn cầu vào đầu năm 2016. Tuy nhiên, nỗi lo ngại này đã bị thổi phồng. Mặc dù chúng ta không nên xem nhẹ tình trạng hỗn loạn trên thị trường chứng khoán và tiền tệ Trung Quốc, đất nước này vẫn tiếp tục có những bước tiến đáng khích lệ trong việc điều chỉnh cơ cấu kinh tế. Sự bất cân xứng giữa tiến bộ trong việc tái cân bằng kinh tế và thất bại trong cải cách tài chính cuối cùng phải được giải quyết khi Trung Quốc bước vào một giai đoạn quan trọng trong quá trình chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng mới. Tuy vậy, điều này không hề báo hiệu một cuộc khủng hoảng sắp xảy ra.

Với bề dày kinh nghiệm trong việc kế hoạch hóa tập trung, Trung Quốc tiếp tục đạt nhiều thành tựu về tái cơ cấu nền kinh tế. Năm 2015 là một ví dụ. Trong năm này, các ngành dịch vụ đã tăng trưởng 8,3%, vượt xa mức tăng trưởng chung 6% của các ngành sản xuất và xây dựng từng ở vị trí thống lĩnh trước đây. Ngành dịch vụ chiếm tới 50,5% GDP của Trung Quốc trong năm 2015, cao hơn rất nhiều so với mục tiêu 47% được đề ra trong năm 2011, khi Kế hoạch 5 năm lần thứ 12 được thông qua, và lớn hơn những 10% so với tỷ trọng 40,5% của các ngành sản xuất và xây dựng.

Sự Bình thường Mới mang tính trắc trở của Trung Quốc

Sự thay đổi của nền kinh tế Trung Quốc từ tăng trưởng dựa vào xuất khẩu sang mô hình dựa trên các dịch vụ trong nước và tiêu thụ hộ gia đình đang trở nên khó khăn hơn nhiều so với dự đoán. Nguyên nhân là do sự xoay chuyển của thị trường chứng khoán và biến động của tỷ giá hối đoái vốn gây ra những lo ngại về tính ổn định của nền kinh tế. Tuy nhiên, theo các tiêu chuẩn trước đây thì kinh tế Trung Quốc vẫn đang hoạt động tốt - gần 7% tăng trưởng GDP hàng năm, một số người có thể cho là rất tốt - nhưng để tiếp tục thành công như Trung Quốc đã có hơn ba thập kỷ qua đặt ra cho nước này những kỳ vọng tương đối cao.

Có một bài học cơ bản: "Các thị trường với đặc tính Trung Quốc" cũng mong manh và khó kiểm soát như các thị trường có đặc tính Mỹ. Thị trường luôn tự quyết định chuyện gì sẽ xảy ra chứ không thể dễ dàng bị người khác điều khiển. Nếu như thị trường có thể bị kiểm soát thì đó là nhờ có sự thiết lập luật chơi một cách minh bạch.